به نام پدیدآورنده ستارگان

 کاتالوگ عمومی جدید(New General Catalogue) فهرستی از نزدیک به 7840 جرم غیر ستاره ای از جمله خوشه های ستاره ای،سحابی ها و کهکشان هاست که در قرن نوزدهم توسط جان.ال.ای درایر تهیه و تنظیم شده است. 

کاتالوگ عمومی جدید(New General Catalogue) فهرستی از نزدیک به 7840 جرم غیر ستاره ای از جمله خوشه های ستاره ای،سحابی ها و کهکشان هاست که در قرن نوزدهم توسط جان.ال.ای درایر تهیه و تنظیم شده است.

جان درایر در دانمارک متولد شد و در سال 1874 برای کار در رصدخانه ی بزرگ لرد راسل به ایرلند مهاجرت کرد،رصدخانه ای که با تلسکوپ عظیم 72 اینچی اش از زمان تکمیل تا تخریب آن دقیقا قبل از جنگ جهانی اول بزرگترین تلسکوپ جهان بوده است.

درایر در طول رصدهایش به این نکته دست یافت که دیگر زمان به روز رسانی فهرست سر جان هرشل(GC)  یا کاتالوگ عمومی سحابی ها که در سال 1864 منتشر شده بود،فرارسیده است.تنها یک دهه بعد از انتشار کاتالوگ عمومی تعداد بسیار زیادی سحابی و کهکشان کشف شده بودند و تعداد زیادی از لیست های مختلف در حال ارائه بودند،بنابراین تهیه یک لیست رصدی برای چک کردن این موضوع که آیا جرم تازه یافت شده قبلا ثبت شده است یا نه،کار بسیار مشکل و وقت گیری بود.

درایر یک لیست مکمل برای فهرستGC شامل 1000 جرم جدید را در سال 1878 و فهرستی دیگر را در سال 1886 پیشنهاد داد که جامعه منجمان سلطنتی آن را به نام NGC یا فهرست عمومی جدید اجرام غیر ستاره ای،جایگزین فهرست GC کرد.

اجرام NGC بر اساس بعدشان شماره گذاری شده اند و از ساعات صفر شروع شده اند.ساعت صفر بعد،مکانی است که منجمان برای نقطه اعتدال بهاری انتخاب کرده اند،یعنی جایی که دایرة البروج،استوای سماوی را قطع می کند،زمانی که خورشید از نیمکره جنوبی سماوی به نیمکره شمالی سماوی وارد می شود.اعتدال بهاری دقیقا در اولین روز بهار یعنی نوروز ما ایرانیان اتفاق می افتد یعنی در لحظه تحویل سال بعد خورشید دقیقا صفر است.

با چک کردن یک نقشه آسمان متوجه می شوید که ساعت صفر بعد از صورت فلکی های قیفاووس،ذات الکرسی،آندرومدا،اسب بالدار،حوت،قیطس،حجار و سیمرغ می گذرد،پس اولین شماره های اجرام NGC را می توانید در این صور فلکی پیدا کنید.

همان طور که انتظار خواهید داشتNGC1 دارای بعدی بسیار نزدیک به صفر ساعت و صفر دقیقه و آخرین جرم NGC دارای بعدی بسیار نزدیک به 23 ساعت و 59 دقیقه خواهد داشت.میل یک جرم تنها زمانی مورد استفاده قرار می گیرد که دو جرم دارای بعد برابر باشند،بنابراین در این حالت،اجرام با میل شمالی تر دارای شماره کم تری خواهند بود.

زمانی که دو جرم دارای میل و بعد یکسانی باشند یک حرف(A,B,c,…)  در جلوی شمارهNGC  اضافه می کنند.

با وجود این قوانین در نام گذاری اجرام NGC، بعضی از اجرام رامشاهده خواهیم کرد که از ضوابط بالا پیروی نمی کنند که احتمالا به دلیل خطا در سنجش مکان دقیق آنها در فهرست اولیه است.

زمانی که یک طرح زمان بندی شده برای رصد خود تنظیم می کنید،نکته ی مهمی که باید به خاطر داشته باشید این است که شما ممکن است NGC’X’ را در صورت فلکی اژدها و NGC’X+1’ را در قوس داشته باشید بنابراین برای جلوگیری از سر درگمی و پیچ و تاب خوردن تلسکوپتان در بین صور فلکی بهتر است که اجرام فهرست NGC را به طور متوالی و بر اساس شماره آنها رصد نکنید و بر اساس صورت فلکی ها لیست تان را تنظیم کنید.

سياهچاله هاي بسيار بزرگ از كجا آمده اند؟ يك فرضيه عنوان مي كند كه اين هيولاها از "بذر" سياهچاله هاي كوچكتر كه گاز پيرامون خود را بلعيده اند بوجود آمدند. اما شبيه سازيهاي رايانه اي جديد پيشنهاد مي كنند كه اين "بذرها" عملا بدون آنكه ماده اي جهت بلعيدن اطراف آنها باشد متولد شدند. اين نتيجه گيري باعث شد تا معماي چگونگي بوجود آمدن بزرگترين سياهچاله ها عميق تر شود.

 كوازارها اجرام بينهايت درخشاني هستند. تصور مي شود كه كوازارها محل داغ شدن گاز و درخشش آن در زمان سرازير شدن به درون سياهچاله هائي هستند كه جرمي برابر يك بيليون و يا حتي بيشتر از خورشيد دارند. كوازارها در فاصله هاي بسيار دوري از زمين مشاهده شدند بدين معني كه زماني كمتر از يك بيليون سال بعد از انفجار بزرگ ظهور كردند.

جهت دریافت پوستر روز ساعتهای آفتابی لینک زیر را کلیک نمایید.

               دریافت پوستر    

اگر از خانه خود خارج نشده باشید ، هیچ وقت نخواهید فهمید که خانه از بیرون چه شکلی دارد . این دقیقا همان حالتی است که ما نسبت به کهکشان خودمان – راه شیری – داریم ، ما در داخل راه شیری قرار گرفته ایم و امکان خارج شدن از آن را هم نداریم ، پس هیچ وقت نخواهیم فهمید که کهکشان ما واقعا به چه شکلی است و چه ساختاری دارد .

با استفاده از تلسکوپ های زمینی ما نمونه هایی از کهکشان های مارپیچی را می بینیم و می توانیم حدس بزنیم که احتمالا کهکشان ما شبیه یکی از آن هاست اما این کار مثل اینست که شما از پنجره اتاقتان به خانه های همسایه نگاه کنید تا شکل خانه خود را حدس بزنید !!.

در دهه ی 1950 دانشمندان با استفاده از تلسکوپ های رادیویی نقشه ای از کهکشان راه شیری رسم کرده بودند ، آنها با تمرکز بر روی ابرهایی گازی نشان دادند که کهکشان ما چهار بازو اصلی دارد : 1- گونیا ، 2- سپر- قنطورس  ،3- قوس و-، 4- برساووش (این نامگذاری ها بر اساس قرار گرفتن بازوها از نگاه ما انجام شده مثلا بازوی اولی از دید ناظر زمینی در صورت فلکی گونیا قرار گرفته است) .

به نام خدا

در مورد روز ساعتهای آفتابی قرار شد در روز ۳۱خرداد ماه یک کارگاهی در مورد ساخت ساعتهای آفتابی وبررسی انواع آنها برگزار شود.ضمنا بچه ها در حال ساخت ساعت می باشند تادر روز  ساعتهای آفتابی به نمایش در آید.           

مکان برگزاری: باشگاه علمی و پژوهشی جوان استان یزد

در مورد ارائه مطلب بارش های شهابی باید بگویم که صرفا جهت معرفی  می باشد و اگر  به ادامه مطالب توجه داشته باشید منظور ما را بهتر درک میکنید . در ضمن بیان مطلب علمی زمان و مکان

نمی شناسد

ومن الله توفیق....

دانشمندان ژاپني با استفاده از رصد پرتوهاي ايكس از بلعيده شدن جرم بزرگي توسط سياهچاله كهكشان راه شيري در قرن هجدهم خبر دادند.  
حدود 300 سال پيش سياهچاله اي كه در مركز كهكشان راه شيري مخفي شده است از خوابي طولاني بيدار و وارد مرحله جنون خوراكي شد. پژوهشگران مي گويند اين جنون قرن هجدهمي موجي از پرتوهاي ايكس را بدنبال داشت كه در ابرهاي مجاور سياهچاله منعكس گرديد. بعد از اين بيداري و سپري شدن جنون غذائي كه به مرگ يك ستاره انجاميد ، سياهچاله آرام گرفت.  

 انرژي آزاد شده توسط اين واقعه آنقدر قوي بود كه انعكاسهاي آن هنوز بر روي يك ابر بين ستاره اي نقش بسته و باقي مانده است.

ممكن است اين يافته ها كه توسط دانشمندان ژاپني گزارش شدند دليل اينكه چرا سياهچاله كهكشان ما (Sagittarius A*) در مقايسه با هيولاهاي هم اندازه خود در كهكشانهاي ديگر اينقدر آرام است را توضيح دهند.

 تاتسويا اينوئي كه سرپرست اين گروه از دانشمندان است مي گويد" شايد اين آرامش به اين دليل است كه هيولابعد از اين فوران انرژي آرامش گرفته است. اين دانشمندان با تركيب داده هاي سه كاوشگر كه كيهان را براي پرتوهاي ايكس جستجو مي كنند به اين يافته ها دست يافتند.

 اطلاعات جمع آوري شده طي سالهاي 1994 تا 2005 يك نور كوتاه مدت ولي شديد پرتوهاي ايكس از يك ابر بزرگ را آشكار مي كنند كه 300 سال نوري دورتر از سياهچاله كهكشان راه شيري قرار دارد. اين ابر Sagittarius B2  نامگذاري شده است.

 رديابي مولكولهاي آهن در داده هاي طيفي عامل اصلي در آشكارسازي منبع اين پرتو هاي ايكس بود. دانشمندان بر اين باورند كه جنون سياهچاله باعث بيرون ريختن پرتوهاي ايكس شد كه اين پرتوها نيز الكترونها را از مولكولهاي آهن موجود در ابر جدا كردند. 

 حركت الكترونها به جلو و عقب باعث فعال شدن حسگرها در رديابهاي پرتو ايكس نصب شده روي ماهواره هاي ژاپني ، اروپائي و آمريكائي شد.

 پروفسور كاتسوجي كوياما كه در اين تحقيق شركت داشته مي گويد" با رصد روشن شدن اين ابر و اينكه چگونه طي ده سال روشنائي آن كمرنگ شد ، ما به اين نتيجه رسيديم كه فعاليت اين سياهچاله به سيصد سال قبل بر مي گردد. سيصد سال پيش ، اين سياهچاله يك ميليون بار درخشانتر و فوراني كه توسط آن آزاد شد بطور غير قابل باوري قدرتمند بوده است.   

 فورانهاي تازه تري از پرتوهاي ايكس نيز گزارش شد. سال گذشته يك گروه از دانشمندان به سرپرستي دكتر مايكل مونو از موسسه فناوري كاليفرنيا يك انفجار ضعيفتر ولي تازه تري از سياهچاله كهكشان راه شيري (Sagittarius A*) كه سه تا چهار ميليون برابر خورشيد وزن دارد را كشف كردند. 

 اين انفجار نيز با مطالعه پرتوهاي ايكس منعكس شده از يك ابر گازي كشف شد. طي اين انفجار ، جرمي به اندازه سياره عطارد بلعيده شد. 

مونو مي گويد" اين سياهچاله 50 سال قبل و يا زماني در حدود آن آخرين غذاي كافي خود را بلعيده است." شايد در آن زمان محيط اطراف سياهچاله صد هزار برابر درخشانتر از زمال حال بود.

 جزئيات عادات خواركي اين سياهچاله هنوز مشخص نيست. يك فرضيه عنوان مي كند كه اين هيولا مواد بادهاي ستاره هاي جوان پيرامون را به داخل مي كشد. ممكن است فوران 300 سال پيش اين سياهچاله بر اثر انفجار يك ابرنواختر كه مواد را به سمت سياهچاله پرتاب كرد بوجود آمده باشد.

يك تئوري جديد عنوان مي كند كه احتمال دارد اطلاعاتي كه درون يك سياهچاله فرو مي ريزد در آينده اي دور ظهور مجدد كند.  

اگر سياهچاله يك كتاب را ببلعد چه اتفاقي براي اطلاعات درون كتاب رخ مي دهد؟ آخرين پژوهش گروهي از فيزيكدانان عنوان مي كند كه سياهچاله نهايتا در آينده اي دور تمامي محتويات كتاب را به بيرون پرتاب مي كند. حتي يك سياهچاله  نمي تواند اطلاعات را نابود سازد.

 بنظر مي رسد كه اينشتين عنوان مي كرد كه اطلاعات مي تواند نابود شود. هر چيزي كه به درون سياهچاله سقوط كند محكوم به فنا است زيرا بر اساس نسبيت عام به يك "تكينگي" در فضا- زمان مواجه مي شود. در محيط تكينگي گرانش بينهايت است و در نتيجه تمامي ساختارها نابود مي شوند.

بارش هاي شهابي زيادي طي سال اتفاق مي افتد که از اين بين چند بارش شهابي به علت تعداد شهاب ها از اهميت بيشتري برخوردار هستند که به معرفي آنها مي پردازيم. 

امير حسن زاده*

بارش هاي شهابي زيادي طي سال اتفاق مي افتد که از اين بين چند بارش شهابي به علت تعداد شهاب ها از اهميت بيشتري برخوردار هستند که به معرفي آنها مي پردازيم.

ارديبهشت؛ بارش شهابي شلياقي

بارش شهابي شلياقي يکي از قديمي ترين بارش هاي شهابي رصدشده است. چيني ها دو هزار سال پيش آن را ثبت کرده اند. منشاء اين بارش، دنباله دار تاچر (Thatcher, C/1861 G1) است. اين دنباله دار در سال 1861 کشف شد. دوره تناوب اين دنباله دار 415 سال محاسبه شده است. ساکنان نيمکره شمالي مي توانند اين بارش را در بيشتر طول شب مشاهده کنند. البته شدت شهاب هاي آن زياد نيست و در بهترين شرايط و در آسماني کاملاً تاريک به حدود 15 شهاب در ساعت مي رسد.

اوج بارش شلياقي امسال صبح روز سوم ارديبهشت بود که وجود نور ماه کامل باعث شد از مشاهده بسياري از شهاب هاي آن محروم شويم.